سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
سارنگ2 (ساز): هي ساز سارنگيءَ سان مشابهت رکي ٿو. پر ان کان ننڍو ۽ نازڪ آهي. هن کي ’ڪشميري سارنگي‘ بہ چون ٿا. هن ۾ لڳل سڀ تارون ڌاتوءَ جون ٿين ٿيون. هي ساز اکروٽ جي ڪاٺيءَ مان ٺاهيو ويندو آهي. ڏيڍ فوٽ ڊگهي ڪاٺيءَ کي پورو ڪري هي ساز تيار ڪبو آهي. هن جي طبلِي، چهنبن وارن پاسن وٽ هڪ ٻئي سان ڳنڍيل ۽ ٻن هڪ جهڙن ٽڪنڊن جي صورت ۾ ٿئي ٿي. پهرئين ٽڪنڊي تي کل مڙهيل هوندي آهي. ٻيو ٽڪنڊو پڇاڙيءَ تائين بند ڪيل ڏنڊيءَ جو حصو هوندو آهي. هن ۾ وڄندڙ چار تارون ٿينديون آهن، جن جي هيٺان طربون هونديون آهن. هن ساز کي گزيءَ سان وڄائبو آهي.
هن ساز کي ’ڪشمير‘ بہ چون. روح ﷲ خليگيءَ جو چوڻ آهي تہ هي ساز ايراني ساز ’ڪمانچي‘ مان جڙيو آهي، جنهن ۾ ٽي تارون هونديون آهن، ٻيون تارون آس لاءِ لڳل هونديون آهن. ٽي تارون وڄت جون آهن، جن مان ٻہ تارون ريشم جون ٿين. پهرين تار آستان جي کرج سان ۽ ٻي تار مڌم آستان جي کرج سان ملايل هوندي آهي. ان کانسواءِ هن ۾ ٻيون گهڻو ڪري ست تارون ساڄي پاسي ۽ ست تارون کاٻي پاسي ۾ فولاد جون ٿين ٿيون. ساڄي پاسي واريون تارون پنچم کان مڌم تائين ۽ کاٻي پاسي واريون ست تارون کرج کان نکاد تائين م....وڌيڪ پڙهو