سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
ٻوٽن وارا چِٽ: سنڌ جي دڙن، ڀڙن ۽ آثار قديمہ مان ٺڪر جا اھڙا ٿانءَ مليا آھن، جن تي ٻوٽن واري چٽسالي ٿيل آھي. چٽيل ٺڪرن جو وڏو انگ اھڙي چٽساليءَ سان تعلق رکي ٿو. جنھن جو اوڀڙ واري سنسار سان لاڳاپو آھي. تير جي اڻيءَ جهڙي ٻوٽي جي چٽسالي پڻ ڏسي سگهجي ٿي، جنھن م ھڪ وڻ يا ٻوٽي کي پنن کان سواءِ لامن سان چٽيو ويو آھي. پن جي ڏانڊيءَ وارو حصو ونگو آھي، جنھن تي ڪان (تير) چٽساليءَ جي علامت سان چٽو ڪيو ويو آھي. انھن چٽسالين ۾ لامن کي سڌين ۽ اڀين ليڪن ۾ ظاھر ڪيو ويو آھي. پپر جي ھڪ وڻندڙ چٽسالي بہ آھي، ان جا پن بہ واضح آھن، جيڪي ورين ۽ ونگن سان گڏيل آھن. جيئن اسان ’لوھم جي دڙي‘ ۾ بہ ڏسي سگهون ٿا. ھوبھو اھڙا چٽ داٻڙ ڪوٽ (اتر بلوچستان) مان بہ مليا آھن. کجيءَ جي چٽسالي بہ ڏسي سگهون ٿا. کجين جا ڦرھا چٽيءَ ريت چٽيل آھن، انھن ڦرھن کي عالمن جي راءِ موجب ’ڦڻي ڏند‘ جهڙي چٽ ۾ چٽو ڪيو ويو آھي. اھڙو نمونو پوري چٽ جي اڻھوند ڪري آھي. ٻہ - نوڪي پن وارو ٻوٽو پڻ پڌرو آھي. اھڙا پن ھڪ ٻئي کي ڇيڙن وٽ ڇھن ٿا. اھي پن گهرين ۾ چٽيل آھن ۽ اھي داٻڙ ڪوٽ مان لڌل چٽساليءَ سان ڀيٽ آھن. اھڙا اڪيلا اڪيلا ٻہ- نوڪا پن گهرين ۾ ٽڪايل آھ....وڌيڪ پڙهو