سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
سوانح عمري/ سوانح حيات: نثري ادب جي هڪ اهڙي غير افسانوي صنف، جنهن ۾ ڪنهن شخصيت جي زندگـيءَ بابت تفصيلي احوال لـکـيـو وڃـي تـه ان کـي ’سـوانح عـمـري‘ چـيـو ويــنـدو آهـي. انگريـزيءَ ۾ هـن صـنـف کـي ‘Biography’ چـئبـو آهـي، جـنهـن جي اشتقاقي معنيٰ Bio= Life, Graphy= an inferring art of hand writing (ڪنهن شخصيت جي زندگيءَ بابت حقيقتن ۽ ڪارڻن مان نتيجي طور لکيل تحرير) آهي. هن صنف کي سنڌيءَ ۾ ’جيوني‘ بہ چوندا آهن. عام طور اردو ۽ سنڌيءَ ۾ ’سوانح عمري‘ سڏي وڃي ٿي. هڪ ڪتاب جي صورت ۾ مختلف شخصيتن جي سوانح عمرين تي مشتمل ڪتاب کي ’شخصيتن جي ڊائريڪٽري‘ بہ چئي سگهجي ٿو، جنهن جا بھترين مثال مولانا دين محمد وفائيءَ جو سنڌي شخصيتن جي سوانح عمرين تي لکيل ڪتاب تذڪره ’مشاهير سنڌ‘ ۽ جي. ايم. سيد جو ’جنب گذاريم جن سين‘ (ٻہ ڀاڱا) يا غلام رباني آگري جو ’جھڙا گل گلاب جا‘ ۽ ٽماهي مهراڻ جو ’سوانح نمبر‘ وغيرہ آهن. ڪنهن مشھور شخصيت جي سوانح، هڪ ڪتاب يا مختلف جلدن جي صورت ۾ بہ شايع ڪئي ويندي آهي. سوانح عمري/ سوانح حيات لکڻ جي فن کي ’سوانح نگاري‘ يا ’حيات نگاري‘ بہ چئبو آهي. ’انسائيڪلوپيڊيا برٽينيڪا‘ ۾ هن صنف جي ....وڌيڪ پڙهو