تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-11-10 عيسوي تاريخ ۾

* تَخلص (ادب)

* استاد بخاري (شاعر)

* دودو سومرو (شخصيتون)

* شاعر (شاعر)

* آباد (ديهون)

* اسان جو ڳوٺ (ڪتاب)

* شيخ اياز (شاعر)

* اڏام کٽولو (ڪتاب)

* شڪارپور (شهر)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو

** ٻيجل **

ٻيجل: سر جي صدا ھڻندڙ مشھور منگتو، جنھن ڪڇ- ڪاٺياواڙ جي راجا راءِ ڏياچ جي سخا جي پرک لاءِ خيرات ۾ سندس سر جو دان گهريو ۽ راءِ ڏياچ بہ سواليءَ کي خالي نہ ڇڏيو، ھٿن سان ڪنڌ ڪپي، منگتي کي ڏئي سرخرو ٿيو. سندس نالو اڄ ڏينھن تائين سنڌ جي سخين (ڏھن ڏاتارن) ۾ ڳڻيو وڃي ٿو .

شاھہ لطيف سر سورٺ ۾ هن ڪردار کي آندو آهي. روايتن موجب اهو لوڪ قصو هن ريت آهي: سال 1003ع ڌاري، جهونا ڳڙھہ تي سمو حاڪم راءِ ڏياچ حڪومت ڪندو ھو، کيس ھڪ ڀيڻ ھئي، جيڪا اولاد لاءِ سڪايل ھئي، ھڪ ڀيري ڪنھن فقير دعا ڪيس تہ:”پٽ ملندئي، پر اھو ئي راءِ ڏياچ جي سسي ڌڙ کان ڌار ڪندو.“ اھو ٻڌي، راجڪماريءَ کان رڙ نڪري وئي، پر لکيو ڪين ٽريو. آخر راجڪماريءَ کي پٽ ڄائو، کيس فقير واري ڳالھہ ياد ھئي، سو ٻارڙي کي صندوق ۾ بند ڪري درياھہ ۾ لوڙھي ڇڏيائين، اھا صندوق لڙھندي اچي راجا انيراءِ جي ملڪ ۾ نڪتي، ھڪ چارڻ ۽ سندس زال درياھہ مان پاڻي ڀرڻ آيا، جن کي اھا پيتي ھٿ اچي ويئي، پيتيءَ مان ان ٻار کي ڪڍي گهر کڻي آيا ۽ مٿس ”ٻيجل“ نالو رکي، پٽ ڪري پاليائون، ٻيجل جڏھن جوان ٿيو تہ کيس گڏھہ ۽ گهوڙا چارڻ لاءِ جهنگ ۾ ڇڏيو ويو. روايت موجب انھيءَ جهنگ ۾ ....وڌيڪ پڙهو