سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
حاجي عبدالله ڊکڻ: حاجي عبدالله ولد محمد فقير سومرو، ڳوٺ الهرکيي جلباڻي، تعلقي وارھہ ۾ 1870ع ڌاري پيدا ٿيو. ابتدائي تعليم حاصل ڪرڻ بعد عربي، فارسي ۽ سنڌي پڙهيو. کيس جوانيءَ ۾ ئي موسيقي ۽ شعر و شاعريءَ جو تمام گهڻو شوق ۽ شغف هو. عبدالله ڊکڻ، ڳوٺ ٻٽ سرائي، تعلقي ميهڙ وارن راشدي پيرن مان شاھہ محي الدين جو مريد هو. لاڙڪاڻي شگر مل لڳ پير جي ڳوٺ وارن راشدي پيرن ۽ ڳوٺ گهٽڙ، تعلقي قنبر وارن جو معتقد هو ۽ وٽن حاضريون ڀريندو هو. هن لوڪ شاعريءَ جي اڪثر صنفن تي طبع آزمائي ڪئي آهي.
سندس ڪلام جو هڪ وڏو ذخيرو موجود آهي. جنهن مان ڪجهہ حصو سنڌي ادبي بورڊ جي لوڪ ادب سهيڙڻ واري اسڪيم هيٺ شايع ٿيل لوڪ ادب سلسليوار ڪتابن جھڙوڪ: معجزا، مناقبا، هفتا، ڏينهن، راتيون، مدحون، مناجاتون ۽ ٽيھہ اکريون وغيرہ شايع ٿيل آهي. ان کان سواءِ سندس ٻيو ڪيترو ئي ادبي مواد مختلف ادبي رسالن ۽ مخزنن ۾ بہ شايع ٿيل آهي. شاعريءَ ۾ ’عبدالله‘، ’ڊکڻ‘ ۽ ’لنگهو‘ تخلص استعمال ڪندو هو. کيس سنڌ جي قادر الڪلام شاعرن جي صف ۾ شمار ڪيو وڃي ٿو. هيءُ 1930ع ڌاري وفات ڪري ويو. اهڙو ذڪر ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪتاب ’هفتا ڏينهن ۽ راتيون‘ ۾ ڪيو ....وڌيڪ پڙهو