سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
هجري تاريخ ۾
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
ڦوسڙي (پکي): چھچ ڪارڙيون، ڪريمي ۽ ڀورڙي رنگ واريون ڦوسڙيون، جهرڪي جيتريون يا وري ان کان بہ ٿوريون ننڍڙيون ٿين ٿيون. هي پکي ٻيلن، باغن، فصلن ۽ انساني آبادين جي ڀرپاسي ۾ رهندو آهي جتي وڻن، سرن، ٻوٽن، پٿريلين ماڳن ۽ ميدانن ۾ پنھنجي پڇ سان هيٺ مٿي ڀڙڪا کائيندي گهمندو آهي. هونئن تہ هي سڄي دنيا ۾ موجود آهن پر پاڪستان، ڀارت، ڀوٽان، نيپال، افغانستان، ڪشمير، بنگلاديش ۽ سري لنڪا جي هر علائقي ۾ جهجهي تعداد ۾ رهي ٿو. مختلف هنڌن تي کيس نالانچي، دايال، ڪڪوري ۽ڪريٿا پڻ سڏيو وڃي ٿو جڏهن تہ انگريزي زبان ۾ ان کي رابن سڏيو ويندو آهي.
ڦوسڙيون گهڻو ڪري ننڍا جيت ۽ ڪيڙا وغيرہ کائينديون آهن پر جڏهن سندن ٻچا پرورش هيٺ هوندا آهن تہ ڏيڏرن ۽ ڪرڙين جا ننڍڙا ٻچا بہ ڳھي وينديون آهن. هي پيالي جھڙا تمام سھڻا آکيرا ٺاهينديون آهن. اهي وڻن جي ٽارين ۾ ابتا ٽنگيل هوندا آهن. جيڪي مٿان ڍڪيل ۽ هيٺان اچڻ وڃڻ لاءِ کليل هوندا آهن. ڪٿي ڪٿي هي پنھنجا آکيرا گهر جي ڀتين جي سوراخن جي پورن، وڻن، ٻوڙهن ۽ ڇنن ۾ بہ ٺاهينديون آهن.
....وڌيڪ پڙهو