سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
هجري تاريخ ۾
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
ٺلھہ ڊرٻ چانڊيو: هي ٺلھہ ميرو خان لاڙڪاڻي روڊ کان 25 ڪلو ميٽر ڳوٺ ارباب شيخ. ضلعي لاڙڪاڻي ۾ آهي. ھي ماڳ اتر ڊگهائي ڦاڪ27043' 50" ڊگرين ۽ اوڀر 68010' 30" ڊگرين تي آھي.
ٺلھہ، ڳوٺ لڳ آھي، جنهن جي چوڌاري زرعي زمين آهي. ٺلھہ هڪ دڙي تي ٺهيل آهي جو ڪنھن سمي وڏو ھوندو، پر ھينئر والار ھيٺ اچي ويو آھي ۽ مقامي ماڻھن ان کي ڊاھي آباديءَ لائق زمينن ۾ آڻي ڇڏيو آهي. ھي دڙو زمين جي مٿاڇري کان 12 فوٽ اوچو آھي ۽ هن جي ويڪر ۽ ڊيگهہ هن وقت 9 وڃي رھي آهي. ٺلھہ ٻن طبقن ۾ ٺھيل آھي. ھيٺيون طبقو چورس ھر پاسو 200 س. م ماپ جو آھي؛ اوچائي 250 س. م اٿس. ٻيو طبقو گول آهي، جنھن جو گهيرو 12.9 فوٽ آھي، جيڪو پڪ سرو آهي ۽ ان ۾ مختلف ماپ جون سرون استعمال ٿيل آھن. سڄو گل سان اوساريل آھي. ھيٺيون حصو زبون آهي، جڏھن تہ مٿيون حصو ڪي قدر بھتر آھي. مقامي ماڻھن ٻڌايو تہ پيڙھہ/ ھيٺين طبقي تي ڪي کڏڻا (Recesses) ۽ جارا (Niches) ھئا، جيڪي اتر پاسي ھئا، اھي جارا ۽ کڏڻا ڪي ٺلھہ ۾ اندر ٺھيل نہ ھئا، پر واڌو اڏاوت ھئي، جنھن جا نشان مٽجي ويا آھن. چون ٿا تہ ٺلھہ جي اولھہ ۾ ڏاڪڻ ٺھيل ھئي جيڪا ھيٺ بنيادن ڏانھن وئي پئي. ٺلھہ گا....وڌيڪ پڙهو