تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-09-17 عيسوي تاريخ ۾

* سنڌي ڪهاڻي (ادب)

* پاڪستان (ملڪ)

* سنڌي ناول (ادب)

* سنڌ ۾ ڪلهوڙا دور حڪومت (تاريخ)

* سنڌ جو لوڪ ادب (ادب)

* سانگهڙ (شهر)

* سائين (ديهون)

* ٽراٽسڪي (شخصيتون)

* چوڌري (قبيلا ۽ ذاتيون)

* مغلن جو دور حڪومت (تاريخ)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو

** چمٽو **

چمٽو: ٽانڊي کـڻـڻ لاءِ هـڪ قـسـم جـو لوهي اوزار، جنهن کي دست پناھہ بہ چئبو آهي. چمٽي سان ٽانڊي کان سواءِ ٻيون شيون بہ کڻي سگهجن ٿيون. هي لوھہ جي ٻن ملايل پٽين تي مشتمل هوندو يا هڪ مڙيل پٽيءَ مان ٺهيل هوندو آهي.



هيءُ پنجاب جو عوامي ساز آهي، جيڪو ڊيگهہ ۾ هڪ وال کان ڪجهہ سوايو ٿئي ٿو. چمٽو رڪ جي ½ انچ کن ويڪري پٽي (پٽ) وچ ۾ مڙيل ٿئي. هن جا هڪ کان وڌيڪ سُر وڄڻ وقت تال ۾ ڏاڍي سونهن پيدا ڪندا آهن. هي ساز ٻنهي هٿن سان وڄائبو آهي، هن جي ٻنهي مڙيل پٽين کي ملائڻ سان ’باج‘ ٿيندي آهي، ۽ ڍر ڏيڻ سان ٻانھون الڳ ٿيو وڃن. چيو وڃي ٿو تہ هي ساز خانہ بدوشن جي ايجاد آهي، اُهي سياري ۾ پڙاءُ دوران مچ ۾ چمٽي سان ٽانڊا سيريندا هئا، ٽانڊي سان پٽين ٽڪرائڻ سان آواز پيدا ٿيندو هو، اتان هن ساز جي ايجاد ٿي. پوءِ هن جي ڌاتو، ماپن ۽ وڄائڻ ۾ ترقي ٿي. پوئين وڪڙ ۾ ڦاٿل ڪڙو بہ سر توڙي لئي ۾ وارو جهلائي، ڪاريگر هن ۾ ٽڪا ۽ ٽوڙا بہ ڪڍن. دلير مهدي، عالم لوهار، عارف لوهار هن ساز جا ڀلا وڄائڻ وارا ليکيا وڃن ٿا. عام طرح پنجاب جا اڪثر لوڪ هن ساز کي استعمال ڪن ٿا.



....وڌيڪ پڙهو