چيهو1

چيهو: گاھہ جو هڪ قسم، جيڪو مينهن جي اوائلي وسڪاري تي اُڀري ٿو. ان جي رس ۾ ڳاڙهو رنگ ٿئي. تنهن ڪري مال کائي تہ ان جا چپ ڳاڙها ٿين ۽ پير اگهاڙا ڪري هلڻ سان ڳاڙها پير ٿين. هي گاھہ هيٺاهين ريج واري زمين ۾ بيٺل پاڻيءَ جي پاسڙن کان ٿئي. ٿر ۾ هي گاھہ هڏهرين، ٿلين، تراين، ٽوڀن وغيرہ ۾ ٿئي، جتي مينهن جو پاڻي بيهندو هجي. هن گاھہ جا پن چپڙا، فوٽ کن اوچا. ڏانڊي جي چوٽيءَ کي ڦاڪرار سنگ ٿيندو اٿس. رڍون، ٻڪريون ۽ گڏھہ وغيرہ هن گاھہ کي جام کائيندو آهي. ’چيهي‘ جو استعمال ڪلاسيڪي شاعريءَ ۾ بہ ڪم آندو ويو آهي. جھڙوڪ:
کڙيون کھ ڀڪليون، چيهي پير رتاس. (عنات رضوي)
’چيهو‘ چُکيءَ ڪنڌئين، ٿيا گُڙنگ مٿي گُل. ((شاھہ)
هي گاھہ ڏهرن ۽ ٻنين جي وچ واري حصي ۾ ٿيندو آهي. هن جي پاڙ ۾ ننڍيون ڳنڍيون ٿينديون آهن. تنهنڪري وسڪاري کانپوءِ بہ هن جي پاڙ زندہ هوندي آهي. جڏهن بہ برسات پوندي تہ ٻين سڀني گاهن کان اڳ ۾ پن ڪڍي اڀرندو آهي، خاص ڪري ننڍو مال ٻڪري ۽ رڍ تمام شوق سان کائيندا آهن. سڪي وڃڻ کانپوءِ هن جي پاڙ جيڪا ڪاري رنگ تي ٿيندي آهي. جنهن کي موٺ چئجي ٿو، اها ڏاڍي خوشبودار هوندي آهي.


هن صفحي کي شيئر ڪريو