راند
راند
راند: راند روند ٻارن جي زندگيءَ جو هڪ اهم جُز آهي، جنهن ذريعي سندن جسماني ۽ ذهني صحتمند نشونما ٿئي ٿي. راند بابت مختلف رايا آهن. وائگوٽسڪي، خيالي راند کي ٻارن جي مجموعي نشوونما جي ڪنجي سمجهي ٿو. راند ٻارن جي هڪٻئي سان رشتن ۾ ويجهڙائپ ۽ نشونما پيدا ڪري ٿي. راند ۾ ٻار پنھنجي سراسري عمر کان وڌيڪ ۽ روزاني هلت چلت کان مختلف ڪردار ادا ڪري ٿو. راند ۾ ائين لڳندو آهي، ڄڻ هو پاڻ کان ٻہ هٿ وڏو ٿي وڃي ٿو. ائين راند جي مختلف رخن تي نظر وجهبي تہ اهي سراسر ٻار جي ذهني اوسر جا سڀ کان ڪارائتا قدم هوندا آهن. سنڌ ۾ ڪيتريون ئي اهڙيون رانديون آهن، جيڪي صديون پراڻيون آهن، جن مان ڪي خاص ٻارن جون تہ ڪي وڏن جون رانديون آهن، جن ۾ مشھور ۽ روايتي رانديون آهن: چنهر چُسي، ونجهوٽي، ڪوڏي ڪوڏي، ملھہ، ٻيلهاڙو وغيرہ.
سنڌو ماٿر جي ڪن ماڳن جي کوٽاين مان موجودہ ڇڪي جي شڪل جا ڇڪا مليا آهن، جيڪي ان سان ٿيندڙ راندين جي قدامت جا اهڃاڻ آهن.
لفظ راندھيٺين داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
راند - مان نڪتل ٻيون شاخون-
باسڪٽ بالباڪسنگ
بال
بد
ٻٽڻ
ٻٽيهي (راند)
ٻلهاڙو
ٻيلهاڙو
ٻلهڻ (ملھہ)
اڙي
اُس ۽ ڇانو
اڪي ٻڌي راند
اَک ٻوٽ
اکر ۽ ڀوري راند
اٽي
اٽي ڏڪر
بغلو
انب شيدي
ارچڪ مرچڪ
بليئرڊ
آکاڙو
آڳ گاڏي ٽنڊي جي
آڱرين جو اٺ هلائڻ
آتشبازي
ٻاريءَ جهل راند
ٻليءَ پيرڙو
آپڻان گليلا راند
اِلهو ٻلهو راند
انڊڪ منڊڪ
تڪل
ٺڪري پڄائڻ
ترڙي
ٽاپن راند
ٽاپو راند
ٽٻي
ڀَونر ڪَلي
ٽه ٽڻ راند
ٽيبل ٽينس
ٽينس
ٿلھہ بٿلهي
تاس
ٻہ ساري راند
پٽ تي ڊگها ٽپا ڏيڻ
جوڊو ڪراٽي
چيچ مڱڻ ڪنهن کي ڏيان
چِيڪلو
چيڪلي
چيلو2
ڇرڪ ڀرائڻ
ڇَڪو
ڇنڊن هڻڻ جي راند
ڇهالي ڪوڏين سان راند
ڏاڪ چُمي راند
ڏاڪ چُوپَ
ڏاندن جي گوءِ
ڏائي
ڏينڀن کي هوائي جھاز بنائڻ
ڊوڙ پڄائڻ
ڊوڙي رومال کڻڻ
ڍارو راند
ڍٻ گهوڙي
ذهني رانديون
راند
راند روند ۾ تعليم
رانديڪا
راڻي جي ريل ۾ ڪو گدرو ڪچو ڪو پڪو
ريل گاڏي ٿيڻ
رينگ راند
پنج کاءُ
ستوليا
سٽ ڪُٽ راند
سچ ڌڪ
سِرڻ ۽ باز راند
سيڙھہ کينهوڙي راند
بال کان بچائڻ
شطرنج
شوٽنگ بال والي بال
شينهن ٻڪري
پڃريون کڻڻ
پچ 2
پکين راند
پولو
ٽلي راند
پاٽ يا تراکڙي ٿانو مان سِڪو ڪڍڻ
ڪڪل ڪڪل کير وٽي
ڪرڪيٽ
ڦِر ڦِر سَونٽو
ڦرڻي
ڪِرو ڪرين
ڪوڏِي ڪوڏِي
ڪوڏيون
گابِڙي
راند - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون
ٻاريءَ جهل راندسِرڻ ۽ باز راند
بال
ڇرڪ ڀرائڻ
رينگ راند
آڳ گاڏي ٽنڊي جي
سيڙھہ کينهوڙي راند
ڪوڏيون
چِيڪلو
انڊڪ منڊڪ