بيربل
بيربل
بيربَل: اڪبر بادشاھہ جو هڪ ڏاهو وزير، جيڪو مزاحيہ نُڪتن ۽ عقلي تجويزن ڪري مشھور هو. بيربل جو اصل نالو مهيش داس هو. هو ذات جو برهمڻ ۽ پيشي جي لحاظ کان ”ڀاٽ“ هو. غريبيءَ جي حالت ۾ مغل شهنشاھہ اڪبر وٽ پهتو. حاضر جوابيءَ ڪري، اڪبر بادشاھہ جي مصاحبن ۾ شامل ٿي ويو. هندي شعر بہ سٺا چوندو هو. پهرين ”ڪب راءِ“ (ڪوري راءِ) يعني ’ملڪ الشعراءِ‘ جو خطاب مليس، پوءِ اڪبر کيس پنج هزاري منصب ڏنو ۽ راجا بيربل بھادر جو خطاب ڏئي اميرن ۾ شامل ڪيائينس. هن جي دانشمنديءَ ۽ وفاداريءَ تي بادشاھہ کي پورو ڀروسو هوندو هو. سندس حوالي سان ڪيترائي ڏاهپ ڀريا قصا مشھور آهن.
اڪبر بادشاھہ ڪابل ۾ هو، جو هن ٻڌو تہ يوسف زئي علائقي ۾ فتنو پيدا ٿيو آهي. زين خان ڪوڪ کي فتنو بند ڪرائڻ لاءِ موڪليائين تہ راجا بيربل کي بہ ساڻس گڏي ڇڏيو. هيءُ فتنو انهيءَ علائقي ۾ پيدا ٿيو هو، جنهن کي هن وقت بونير (سوات جي ويجهو) چون ٿا. افغانن، دره ڪراڪڙ ۾ شب خون جي تياري ڪري ڇڏي هئي. بيربل کي ان جو بہ اطلاع ملي چڪو هو. هن زين خان سان مشوري ڪرڻ کان سواءِ ڪوچ جو حڪم ڏنو. شب خون ۾ گهڻو لشڪر مارجي ويو. مقتولن ۾ بيربل بہ شامل هو. اهو فيبروريءَ 1586ع جو واقعو آهي.
لفظ بيربلھيٺين داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آھي
داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون
1586.00.00 عيسوي
. شب خون ۾ گهڻو لشڪر مارجي ويو . مقتولن ۾ بيربل به شامل هو . اهو فيبروريءَ 1586ع جو واقعو آهي .
شخصيتون - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون
ھدايت ﷲ پريم آخوند ڊاڪٽرامين محمد اول هالائي مخدوم
حافظ رفيق احمد انڍڙ
محب ڀيل ڪامريڊ
ڀائي مردانا
رجب علي جبو خان جيڻو
سيد دادن شاھہ جھانيان
جان محمد عرف جهورو خان
جهانگي خان وڏيرو
ڪان موتيھار