داخلا ؛ 723
پڙهيو ويو ؛ 766
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2012-01-21


تصويرون


Budhal-Beg-Mirza.jpg
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل بيگ ميرزا



ٽائيم لائين

1862.00.00-A.D
ميرزا ٻڍل بيگ 1279 هه مطابق 1862ع ۾ حيدرآباد ۾ تولد ٿيو.

1916.09.11-A.D
ميرزا ٻڍل بيگ 1334هه/ 11 سيپٽمبر 1916ع تي سومر جي ڏينهن شام جو وفات ڪئي.




sindhianaسنڌيانا--ٻڍل بيگ ميرزا

ٽائيٽل ؛ ٻڍل بيگ ميرزا


شاخ : شخصيت

ٻڍل بيگ ميرزا: ميرزا ٻڍل بيگ ولد مرزا فتح علي بيگ، تخلص ’ٻڍل‘ 1279 هه مطابق 1862ع ۾ حيدرآباد ۾ تولد ٿيو. هن جا وڏا خيرپور جي ميرن وٽ معزز عهدن تي هئا. جتان حيدرآباد جي ميرن کين مرثيه گوئي ۽ ماتمداريءَ لاءِ پاڻ وٽ گهرائي ورتو هو ۽ ميرزا ٻڍل بيگ جي والد ميرزا فتح علي بيگ کي مير حسن عليءَ پاڻ وٽ مرثيه خوان مقرر ڪيو هو. ننڍي هوندي هن کي -آخوند- علي محمد جي مڪتب ۾ پڙهائڻ لاءِ ويهاريو ويو، -جتي- سنڌيءَ سان گڏ پارسيءَ ۾ -تعليم- حاصل ڪيائين. -تعليم- ختم ڪرڻ کان پوءِ پهريائين پوليس پوءِ ميونسپل ۾ نوڪري ڪيائين، جا پسند نه هئڻ ڪري ڇڏي ڏنائين. هڪڙي ڀيري مير نور محمد خان سندس اکر ڏسي کيس پنهنجو ڪاتب مقرر ڪيو. پهرين مير صاحب جو ڪليات لکيائين. پوءِ سندس لئبرريءَ جي لاءِ ڪيترن ناياب ڪتابن جي ڪتابت ڪيائين. مير نور محمد سندس حسن ڪارڪردگي، ذهانت، قابليت ۽ حسن اخلاق کان ايترو متاثر ٿيو، جو هن کي پنهنجو وزير مقرر ڪيائين ۽ پنهنجن معاملن ۾ هن کان صلاح مشورو وٺڻ لڳو. ميرزا ٻڍل بيگ کي طب ۽ موسيقيءَ سان خاص شغف هو. هو موسيقيءَ جو سٺو ڄاڻو هو. مرزا ٻڍل بيگ جو مير عبدالحسين سانگيءَ سان به گهرو ناتو هو .
ميرزا ٻڍل بيگ 1334هه/ 11 سيپٽمبر 1916ع تي سومر جي ڏينهن شام جو وفات ڪئي. کيس مير نصير خان جي مقبري ۾ امانت طور دفن ڪيو ويو، جنهن کان پوءِ مير نور محمد سندس لاش کي ڪربلا معليٰ کڻائي ويو ۽ کيس -امام حسين عليه السلام- جي روضي ويجهو دفن ڪرايو. هن قصي کي ميرزا قربان علي بيگ نثري سفر نامي ۾ قلمبند ڪيو آهي. ساڳيءَ طرح مير حسن علي خان -ٽالپر- جو لاش ڪربلا معليٰ کڻائي وڃي -امام حسين عليه السلام- جي روضي مبارڪ ۾ دفنايو ويو. -ان- قصي کي ميرزا ٻڍل بيگ منظوم سفر نامي ۾ قلمبند ڪيو آهي. اهي ٻئي سفرناما صفدر حسين ميرزا مرتب ڪري چڪو آهي. سندس تصنيفن ۾ ”شگوفهءِ ماتم“ ٻن جلدن ۾ 1908ع ۾ ڇپيل آهي. باقي هيٺيان ڪتاب قلمي صورت ۾ موجود آهن. ’غزلن جو ديوان‘ (مرتب صفدر حسين ميرزا)، ’ڪليات مرثيه‘ (مفصل احوال سان گڏ مرتب صفدر حسين ميرزا)، ’مختار نامه‘، ’حمله حيدري‘ (ٻه جلد) ’سفر نامه ڪربلا معليٰ‘. ميرزا ٻڍل بيگ جو والد ميرزا فتح علي هڪ سٺو شاعر ۽ مرثيي گو هو ۽ سندس وڏو -ڀاءُ- ميرزا قاسم علي بيگ به مرثيي سان گڏ غزل جي ميدان ۾ وک وڌائي هئي، تنهنڪري هن کي ننڍپڻ کان وٺي مرثيي چوڻ جو شوق جاڳيو ۽ هن سنڌي مرثيي گوئيءَ ۾ مٿانهون درجو حاصل ڪري ورتو. شاعري ۾ -اصلاح- پهريان پنهنجي والد کان، پوءِ پنهنجي وڏي -ڀاءُ- ميرزا قاسم علي بيگ کان وٺندو هو، جنهن جي مشوري تي هن -پارسي- ۽ -اردو- غزل ۾ پنهنجو تخلص مرزا ۽ سنڌيءَ ۾ ٻڍل بيگ اختيار ڪيو. هن مصري شاهه نصرپور واري کي پڻ پنهنجو -استاد- بيان ڪيو آهي. ميرزا ٻڍل بيگ جي غزلن ۾ پنهنجي دور جي روايت مطابق -پارسي- رنگ چڙهيل آهي، پر هن جي غزلن ۾ سوز و گداز، رواني، سلاست ۽ زبان جون خوبيون موجود آهن، جنهنڪري هن جي غزل ۾ ميٺاڄ پيدا ٿي ويو .




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد پهريون

ڇا اوهان وٽ -ٻڍل بيگ ميرزا- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

ٻڍل بيگ ميرزا - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن