داخلا نمبر 822
عنوان ارغون
شاخ سماج
پڙهيو ويو 623 ڀيرا
داخلا جو حوالو

ارغون

ارغون: ارغون ترڪستان جي هڪ خاندان جو نالو آهي، جنهن خاندان 1520ع کان 1555ع تائين سنڌ تي به حڪومت ڪئي. هن خاندان جو نسبي سلسلو چنگيز خان سان وڃي ملي ٿو.
ذوالنون بيگ ارغون، سلطان حسين بايقرا طرفان قنڌار جو حاڪم هو. جڏهن هيءُ شاهي بيگ شيبانيءَ جي لڙائيءَ ۾ مارجي ويو، تڏهن سندس پٽ شاهه بيگ ارغون قنڌار جو حاڪم مقرر ٿيو. هن (شاهه بيگ ارغون) ئي سنڌ جي حڪومت سمن جي پوئين حاڪم ڄام فيروز کان کسي، سنڌ ۾ ارغون حڪومت جو بنياد رکيو. شاهه بيگ جنگ ۾ هميشه اڳيان رهندو هو. ڪجهه ڪتاب به لکيائين. 930هه/1524ع ۾ وفات ڪيائين.
هن کان پوءِ سندس پٽ مرزا شاهه حسن ارغون سنڌ جي تخت تي ويٺو. هن ملتان فتح ڪيو، بکر ۽ سيوهڻ جا قلعا مضبوط ڪيا. سنڌ تي ٻٽيهه سال حڪومت ڪرڻ کان پوءِ 962هه/1555ع ۾ وفات ڪيائين. ان کان پوءِ ارغونن جي حڪومت تي ترخان قبضو ڪري ويا. ارغون- ترخان گهراڻن جو سنڌ تي قبضو نهايت مختصر عرصي لاءِ، يعني فقط 36 سالن لاءِ رهيو، پر ان جو اثر سنڌ جي سماجي، سياسي ۽ معاشي حالتن تي ايندڙ اڍائن ٽن صدين تائين رهيو، جو سنڌ غلاميءَ جي زنجيرن کي ٽوڙي نه سگهي. ڌارين جي ڏاڍ ڏمر واري حڪومت، غيرشريفانه سلوڪ، اهل سنڌ جي فڪر ۽ حوصلي کي وڏو ڇيهو رسايو. خراسان مان لاتعداد مفرور اميرن ۽ اقتدار پسند پناهگيرن جي آمد سنڌ جهڙي امن پسند ڌرتيءَ لاءِ ڄڻ ته عذاب الاهي بنجي وئي. ملڪ جا سڀئي قلعا، وسنديون، واهڻ ۽ مال ملڪيتون سڄو ارڪو ترڪو ڌارين جي قبضي ۾ اچي ويو هو، جن جي نه ٻولي سمجهه ۾ ٿي آئي ۽ نه سندن اٿڻ ويهڻ مناسب هو. سنڌ جي سدا حيات شاعر شاهه عبداللطيف، جيڪو ان دور کان هڪ صدي پوءِ پيدا ٿيو، تنهن ارغونن کان وٺي سندن جانشين مغلن جي تسلط تائين سنڌ سان جيڪي وهيو واپريو، اُن جي اپٽار هن علامتي انداز ۾ ڪئي ته:
پيَيم پٺاڻن سين، ٻولي جي نه ٻُجهن
آءٌ سنڌيءَ جو سعيو ڪريان، هو پارسيون پڇن
مون پڻ مُلا تن، سرتيون سور پرائيو.


لفظ ارغون هيٺين داخلائن ۾ پڻ استعمال ٿيل آهي
بابر بادشاهه
باغبان
بختيار بيگ
بدين
ٻٻرلوءِ
ارڙ فقير ۽ ان جو مقبرو
ارغون
اسماعيل شاهه بخاري جي درگاهه
اعجاز قريشي پروفيسر
اڪرام ساگر عباسي
برفت
برهان پور
ابوالبقا بکري
ابوالقاسم سلطان مير جي مزار
اٻاوڙو
امير شاهه قاسم زمان جي مزار
ادراڪي بيگلاري
بکر
بگهاڙ واهه
بهاءُ الدين گودڙيو
بلاولي تحريڪ
بلوچ
بيت (سٽا اوسر)
بلوچستان
بيگلار نامو
بوبڪ
اوڙاهه2
بيگلار ادراڪي
تنڪو
ٺٽوي مير ابوالقاسم خان زمان
ٺٽوي مير عـلي شيــر قانـع
ٺٽي جا مغل نواب
تورڪيءَ جو قبرستان
ترخان مرزا محمد باقي بيگ
ترخان مرزا جاني بيگ
ترخان مرزا محمد عيسي بيگ
ترخان مرزا محمد عيسيٰ بيگ ثاني
ترخان نامو
ترخانن جا سڪا
ٺٽو
ٺٽوي شڪرالله شيرازي
ٺٽوي شيخ حسين صفائي
ٺٽوي علامي محمد
ٺٽوي قاضي محمد جعفري
تعليم
ٽپال سرشتو ۽ سنڌ
تفسير
ٽلٽي
ٽلٽي پتڻ
ٽلٽيءَ وارو مدرسو
ٽنڊوڄام
تاتاري قوم
تحريڪ مهدوي
تحفة الڪرام
تحفة الڪرام جلد سوم
تذڪره تحفة رشيدي
تذڪره پوراني سادات سکر
تذڪره روضة السلاطين
تذڪره مجمع البلغاء
تاريخ تمدن سنڌ
تاريخ سکر
تاريخ سنڌ 7
تاريخ سنڌ (ارغون ۽ ترخان دور)
تاريخ طاهري
تاريخ مظهر شاهجهاني
تاريخ معصومي
تاريخ نوابين بکر
تاريخ باب الاسلام سنڌ
تاريخ تمدن سنڌ1
پاٽائي ، حيدر ڪلوچ
پاٽائي شيخ رڪن الدين
پاٽائي يوسف سنڌ
پير ڳڻيي جو ميلو
پير محمد لکوي
جامع فرخ مسجد
جتوئي
جعفر علي ارغون
جعفر مخدوم بوبڪائي
جمن شاهه جَتيءَ جو مقبرو
پٺاڻ
جنگ ۽ جنگ ناما
ڄام ڏاتار (بزرگ)
ڄام صلاح الدين سمو
ڄام فيروز سمو
ڄام نظام الدين سمو
جهرڪ2 (شهر)
جهول ماڙي
چاچڪ شيخ مغل
چاڪر خان رند
چاڪر هالا
چانڊڪا پرڳڻو
چانڊين ۽ مگسين جي جنگ
چانڊيو، ڀرڪيو شاهاڻي
چانڊيو، سريمڻ
چانڊيو، نواب غيبي خان
چترڪاري/ مصوري
چوچڪ بيگم
چوڏهن شهيد
چوکنڊي قبرستان
چيچڙو 1
حاجي سومرو درويش
حافظ رشيد، خوشنويس
حسين بن منصور حلاج
حسيني، عبدالله شاهه
حمل ڍنڍ
حميد شيخ
خاصائيءَ واري جنگ
خافي خان
خان خانان بيرام خان
خان خانان منعم بيگ
خيرپور 1
دائود سهتو
درسگاهه ٽلٽي
درسگاهه قاضي شرف الدين
درويش راڄو ستيو دل
درويش سليمان
دريا خان واهه
هن صفحي کي شيئر ڪريو

هن داخلا لاءِ تاريخ جا حوالا موجود نه آهن

سماج - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون

آبادڪاري
آبادِي
بابي تحريڪ
ارغون
ٻلو (اعزاز)
اشتراڪيت
اعرابِي
آدمشماري
بڪڪ
ادباڻي
سماج ڀاڱي جا وڌيڪ مضمون